GEBELİK NASIL OLUŞUR ?
      Babadan gelen spermle, anneden gelen ovumun (yumurtanın) yumurtalık yollarının en geniş bölümünde birleşmesi ile gebelik yani yeni hayat yürüyüşü başlar.

     Sperm ile ovumun birleşmesi ile ortaya çıkan bu yeni canlının ilk adı zigottur.

     Zigot oluştuktan sonraki ilk 30 saat içerisinde nukleusunda (çekirdeğinde) herhangi bir bölünme görülmez. İşte bu dönemde yeni canlının anneden ve babadan gelen genleri belli bir düzen içerisinde, yeni bir genetik dizilim şeklinde oryante olur.

     Bu bekleme süresi tamamlanınca, zigot çekirdeğinde bölünmeler başlar. Bölünmeler sonucunda ortaya çıkan her parçaya blastomer adı verilir.

     Zigotta bir taraftan bölünmeler devam ederken ,bir taraftan da 3’ü tubada ,3’ü uterus (rahim) içerisinde geçecek olan 6 günlük bir yolculuk başlar.

     Blastomer sayısı 16 ya ulaşınca artık gebelik mahsülünün adı morula olur. Morulla safhasında EPF (early pregnancy faktor)veya PAPP-C adı verilen maddeler salgılanır. Bunlar günümüzde ölçülebilir ve eğer ölçülürse daha gebelik testleri pozitif olmadan gebeliğin başladığı anlaşılabilir.

     Morulla sperm ile ovumun birleşmesinden 3 gün sonra uterus (rahim) boşluğuna ulaşır. Blastomerler arasına endometrial sıvı sızmaya başlar. Bu sıvı zigot içerisindeki blastomerleri adeta 2 guruba ayırır. İç bölümde kalan blastomerler embriyoyu,dış bölümde kalanlar ise plasenta (bebeğin eşi) ve eklerini oluşturacaktır. İşte bu kistik yapının adı artık blastokisttir.

     5. güne gelindiğinde blastokist halindeki zigot artık rahim duvarına implante olacağı yani tutunacağı yeri seçmiştir.(apozisiyon)

     6. günde implantasyon gerçekleşir. Aslında rahim duvarının kendisinde de bu implantasyona duyarlı olan bir pencere dönemi vardır. Bu dönem adetin ilk gününden hesaplanırsa 20-24 .günler arasındadır ve bu dönemde blastokistin rahim duvarına tutunmasını sağlayacak reseptörler (integrinler) vardır. Pencere dönemi sonlanınca bu reseptörler ortadan kalkar.

     İmplantasyona başlayan zigotların bir kısmı bu işi tam başaramaz ve düşer. İşte hormonal düşük , biyokimyasal düşük veya mensturyel düşük elenilen oluşum budur. Bu kadınlarda kanda yapılan gebelik testleri gebeliğin varlığını gösterirken ultrasonda gebelik görülemez. Oldukça zararsız bir durumdur. Görülme sıklığı % 30-65 arasındadır.

     İmplantasyona başlayan zigotlar bu işi başarırsa gebelik devam edecektir. İmplantasyondan 1 gün sonra gebelik hormonu β HCG salgılanacak, ve eğer gebelik normal ise 2 günde 2 ye katlayarak 8-10 haftaya kadar gelecektir. Bundan sonra 2 ye katlanma sona erecektir.

     İmplantasyon aslında sınırlı bir malin invazyon gibidir. Yani kanser hücrelerinin dokulara girmesi ve onları harap etmesi gibidir.

     10. güne gelindiğinde, blastokist invazyonu derinleştirmiş ve rahim duvarına iyice gömülmüştür. Bu esnada rahim duvarında oluşan kanın birkaç damlası dışarıya akabilir. Bu kanamaya Hartman Kanaması (üstüne görme) denir ve düşük kanaması ile karışır.

     Blastokist düşünülecek olursa yarısı anneye yarısı babaya ait olan bir yapıdır. Anne için aslında yarısı yabancı olan bir doku gibidir. Annenin bu yabancı dokuyu reddetmesi gerekirken, bu reddi önleyen olayın ne olduğu tam açıklanamamıştır. Bu gün için üzerinde en çok durulan görüş blastokistin üzerindeki hücrelerde var olan ama annede var olmayan HLA-G antijenlerinin varlığıdır.Bu antijen annenin yabancı dokuyu tanımasını engeller.

     !4. güne gelindiğinde ilk defa korion villuslar oluşur ve gebelik mahsülü artık embriyo adını alır.

    Embriyo döneminde organogenez yani tüm organların minyatürleri oluşur. Bu dönem 8. Haftaya kadar devam eder.

     Bu dönemde alınan ilaçlar, radyasyon gibi zararlı etmenler, kalıcı organ bozukluklarına veya düşüğe neden olabilir.

     Anne adayları gebeliklerinin 8. Haftasına kadar ilaç kullanmaktan sakınmalıdırlar. Eğer ilaç kullanmaları gerekirse bunları doktorlarına sormalıdırlar. 8. haftadan 40. Haftaya kadar olan dönemde organomegali (oluşan organların büyümesi) olur. Bu dönemde gebelik mahsülünün adı fetüs olmuştur. Artık alınan ilaçlar toksik etki yapabilirse de kalıcı bozukluğa neden olmaz.

     Sperm ile ovumun birleşmesinden 21 gün sonra fetal dolaşım başlar. Bundan 1 hafta sonra nörülasyon (sinir sistemi gelişimi) gerçekleşir. Fetüsün dış ortamda yaşayabilecek olgunluğa erişmesi 36. Gebelik haftasından sonradır. Daha erken doğan bebeklerde de yaşam şansı vardır. Ancak bu şans 30-31. Haftada başlar denilse de tam olarak bir sınır konamaz.

     Fetüs 40. Haftaya kadar belli bir program dahilinde büyür ve gelişir.


<< Anasayfa'ya Dön